แม่มีพรสวรรค์ในการทำขนม แม่หัดทำขนมไข่เอง(ที่บ้านมีเตาอบขนมซึ่งแม่ อกแบบแล้วให้อาเจ่กข้างบ้านที่มีอาชีพเป็นช่างบัดกรีทำให้) ขนมไข่ของแม่ จะนุ่มและหอมอร่อย ใครๆก็ชอบ โกจะช่วยแม่ตีไข่ด้วย (สมัยนั้นจะใช้ไม้ที่มีขดลวดตีไข่จนฟู) แม่ยังทำขนมอีกหลายอย่างทั้งผลไม้เชื่อม(ที่บ้านมีต้นมะยม และมะกอกที่แม่จะนำมาดองหรือเชื่อมขายด้วย
ครั้งหนึ่งจำได้ว่าโกเอาไม้ยาวๆมาเพื่อสอยมะกอก ใช้มีดผ่าซีกปลายไม้เพื่อจะทำเป็นง่าม ถูกมีดบาดเป็นแผลที่นิ้วชี้ข้างซ้ายเลือดออกมากต้องกดแล้วใช้ผ้ามัดไว้จนเลือดหยุด ทำให้เป็นแผลเป็นถึงปัจจุบัน) ขนมหวานเกือบทุกชนิดแม่ทำได้อร่อยเช่นกล้วยบวชชี(น้ำกะทิของแม่ข้นและหอมหวานอร่อยสุดๆ) ลอดช่องน้ำกะทิ รวมมิตร แม่ยังทำครองแครง กล้วยฉาบ กล้วยเชื่อมได้อร่อยมาก บางวันโกจะเอาไปขายให้เพื่อนๆที่โรงเรียนด้วย ขายหมดทุกครั้ง
เมื่อเริ่มมีทีวีขาวดำ แดซื้อทีวีขาวดำยี่ห้อฟิลลิปขนาด 24 นิ้ว (ถือว่าเป็นทีวีเครื่องแรกในละแวกบ้าน) สมัยนั้นยังเป็นการทดลองส่งกระจายเสียงของทีวีช่องสี่บางขุนพรหมอยู่ช่องเดียว ทุกเย็นจะมีชาวบ้านเข้ามาดูทีวี ที่บ้านเต็มไปหมด แดจะนำทีวีมาตั้งไว้ที่หน้าบ้านและเปิดให้ชมตั้งแต่เปิดสถานีจนจบรายการประมาณสี่ทุ่มทุกวัน
หลังจากทีวีปิดแล้วชาวบ้านยังไม่ยอมกลับ รอดูว่าคนที่แสดงอยู่ในจอทีวีนั้นจะเดินออกมาเมื่อไหร่
แม่จะทำผลไม้เชื่อมเช่นมะยมเชื่อมเสียบไม้ ท้อปฟี่และของขนมขายให้เพื่อนบ้านที่มาดูทีวี ขายดีมากหมดทุกวัน
ตั้งแต่ที่บ้านมีทีวี โกจะนอนหลับดึกสี่ทุ่มทุกวันเพราะดูทีวีจนจบรายการ ทำให้นอนหลับในห้องเรียนบ่อยๆ
บราเดอร์ รร.อัสสัมชัญ ที่โกเรียนอยู่เรียกแดไปพบเพราะโกหลับในเวลาเรียน แดจึงมีกติกาไม่ให้โกดูจนจบรายการ นอกจากคืนวันศุกร์เสาร์เพราะไม่ต้องไป รร.วันรุ่งขึ้น
ตั้งแต่จำความได้ โกไม่เคยเห็น แดกับแม่ ทะเลาะกันหรือส่งเสียงดังใส่กัน โกจำได้ว่า ถ้าใครคนหนึ่งไม่พอใจ อีกฝ่ายจะเงียบ โกจึงได้นิสัยนี้มาโดยตรงเมื่อไม่พอใจอะไรจะเงียบไม่โวยวาย จนอารมณ์ดีขึ้น
สมัยเด็กจะเห็นแดดื่มเหล้าแม่โขงผสมโซดาทุกวัน (โกจะเป็นคนผสมเหล้าโซดาบางๆใส่น้ำแข็ง) แดสอนว่าให้ดื่มน้อยๆ จึงถือว่าเป็นยา เป็นการผ่อนคลาย หลังทำงานมาทั้งวัน แม่จะทำกับแกล้มให้ทุกวันด้วย
โกเป็นคนไปซื้อโซดาครั้งละสองโหลแล้วเช็ดขวดให้สะอาดทะยอยเอาใส่ตู้เย็นไว้ ครั้งหนึ่งขวดโซดาหลุดมือระหว่างเช็ดระเบิด เศษแก้วกระเด็นใส่หัว(บริเวณหน้าผาก)โกถูกเย็บถึง4เข็ม
โตขึ้นโกก็ชอบดื่มเหล้า แต่ดื่มพอประมาณเหมือนแดบอก คงจะเป็นเพราะเห็นแดดื่มมาตั้งแต่เด็ก แดจะสอนเสมอว่าดื่มเหล้าให้เป็นยา อย่าให้เหล้าดื่มเรา
แม่เป็นคนทำอาหารอร่อย ที่บ้านเราจะเน้นกับข้าวมากกว่าเน้นข้าว มีกับข้าวเต็มโต๊ะทุกเย็น แม่เป็นคนที่ตำน้ำพริกกะปิอร่อย ที่สุด โดยเฉพาะเครื่องเคียง ปลาทูทอดเหลืองอร่าม ชะอมชุบไข่ทอด มะเขือยาวชุบไข่ทอด ถั่วฝักยาวนึ่ง หน่อไม้นึ่งจะมีกะทิราดด้วย น่าทานสุดๆ
อาหารที่เลื่องชื่ออีกอย่างที่แม่ทำคือข้าวมันไก่ แดจะสอนแม่ทำทั้งการหุงข้าวมันไก่ให้หอม เม็ดข้าวให้สวย น้ำจิ้มข้าวมันไก่ของแม่นั้นถือว่าเด็ดที่สุด จำได้ว่าเพื่อนอาหมอมานิตย์จากสวนดอกเวลามาเที่ยวบ้าน แต่ละคนบอกว่าขอแค่ข้าวมันไก่คลุกกับน้ำจิ้มก็พอแล้ว (แดกับแม่ จะเป็นคนส่งน้องๆทุกคนเรียนหนังสือ เพราะย่าไม่มีรายได้มาก โดยเฉพาะอามานิตย์ที่เรียนแพทย์เป็นน้องคนเล็ก คุณอาเคยบอกโกว่าแดกับแม่เปรียบเสมือนพ่อแม่บังเกิดเกล้า)
แม่จะหัดตัดเย็บเสื้อผ้าด้วยตัวเอง จำได้ว่าที่บ้านจะมีจักรเย็บผ้าซิงเกอร์ที่แดซื้อให้ แม่หัดตัดเย็บจนสามารถตัดเสื้อผ้าให้ลูกๆใส่ได้
ในวันหยุดแม่จะพาลูกๆไปซื้อผ้าตัดเสื้อที่ร้านขายผ้าในเมือง ครั้งหนึ่งโกเลือกผ้าพื้นสีฟ้า แม่ยังบอกว่าแก่ไปนะ ลูกแต่ละคนจะมีชุดนอนผ้าสำลีที่แม่ตัดแบบญี่ปุ่นใส่กันทุกคน
ถึงแม้แม่จะไม่ได้เรียนสูง จบแค่ชั้นป.4 แต่แม่เรียนรู้ได้เร็ว สามารถพูดภาษาจีนกับคนจีนสูงวัยหรือเพื่อนแดที่มาเที่ยวที่บ้านได้
ทุกเช้าแม่จะชงโอวัลตินให้ลูกทุกคน ตกเย็นกลับจากรร.แม่จะทำขนมให้ทานเช่นกล้วยบวชชี และมื้อเย็นจะมีหมูก้อนใหญ่ให้ลูกทานคนละก้อนใส่ในต้มจืด ลูกแต่ละคนจึงมีรูปร่างสูงใหญ่กันทุกคน
แม่มักจะมีคำตอบให้โกแบบง่ายๆ ครั้งหนึ่งโกเคยถามแม่ว่า “ผมเกิดมาจากไหน” แม่ตอบว่า“วันนั้นแม่อยากเบ่งเลยไปเข้าห้องน้ำ แล้วลูกก็เกิดออกมา”
อีกครั้งหนึ่งที่เคยถามแม่ เพราะตอนเป็นเด็กโกรู้สึกว่าโชคดีที่มีแม่เก่งทุกอย่าง เพื่อนๆต่างก็อิจฉา ที่แม่ทำอาหารอร่อย สมัยนั้นโกห่อข้าวไปทานที่ รร. ทุกคนจะรอห่อข้าวของโกพอเปิดปุ๊บจะแย่งกันกิน อย่างเอร็ดอร่อย โกเคยถามแม่ว่า “ทำไมผมโชคดีจังที่ได้เกิดมาเป็นลูกแม่” แม่ตอบง่ายๆว่า“สงสัยจับฉลากมานะลูก”
ตอนนั้นโกก็เชื่อ เล่าให้เพื่อนๆฟัง ทุกคนก็บอกว่าโกมือแม่นมากจับฉลากได้แม่เก่ง(พอโตขึ้นโกจึงได้คำตอบแล้วว่าไม่ใช่จับฉลาก แต่เป็นเพราะบุญที่โกเคยทำมาก่อน โกคงทำสิ่งดีงามไว้มาก จึงได้เกิดมาเป็นลูกแม่ เช่นเดียวกับน้องๆหลานๆทุกคน)
แม่เป็นคนกระตุ้นให้โกขยันเรียน เพราะคะแนนของโกจะขึ้นๆลงๆแล้วแต่ความขยัน หลังจบชั้น ป.7 ช่วงปิดเทอมใหญ่ แม่บอกว่าโกเป็นพี่คนโต ถ้าขยันเรียนน้องๆจะเอาเป็นแบบอย่าง โกจึงขอให้แม่ปลุกตีห้าทุกวัน ต้องใช้เวลาร่วมสองสัปดาห์โกถึงจะลุกจากที่นอนขึ้นมานั่งทบทวนบทเรียนได้ จากนั้นโกเริ่มตื่นเองจนเป็นนิสัย ช่วงแรกโกเอาหนังสือเรียนชั้นป.7ที่เพิ่งผ่านมาแล้ว นำมาอ่านทบทวนใหม่ รู้สึกว่าไม่ยากและสนุกด้วย ยังสงสัยว่าทำไมเราถึงไม่ตั้งใจเรียน
พออ่านหนังสือ ป.7 หมดแล้วก็ให้แม่ซื้อหนังสือเรียนชั้นมศ.1มาอ่านก่อนที่จะเปิดเทอม โกจึงเรียนพีชคณิต เลขาคณิตซึ่งเป็นวิชาใหม่ได้ดี
จำได้ว่าตอนสอบชั้นมศ.1ครั้งแรกเสร็จ ครูประจำชั้นบอกว่าสอบครั้งนี้มีม้ามืดทำคะแนนนำโด่ง (ครูคนนี้ประทับใจในความอุตสาหะของโก นำชื่อโกไปตั้งให้ลูกชายคนแรกด้วย) ตอนนั้นโกรู้เลยว่าเป็นตัวโกแน่นอน วันที่ประกาศผลสอบ โกสอบได้ที่ 2 ได้ 90 กว่า% ที่ รร.อัสสัมชัญสมัยนั้นถ้าใครสอบได้ที่หนึ่งหรือได้คะเเนน 90% ขึ้นไป บราเดอร์จะติดเหรียญ บลูแม็กซ์ที่อกเสื้อเป็นรางวัล เป็นเหรียญที่ทาง รร.ทำได้สวยงามและมีคุณค่ามาก มีแถบเป็นสีธงชาติ(เหมือนเหรียญที่กองทัพเยอรมันติดให้ทหารอากาศที่ยิงเครื่องบินสัมพันธมิตรตก)
เย็นนั้นกลับถึงบ้านแม่ถามผลสอบ โกบอกว่าไม่ดีนัก แม่ดึงตัวโกเข้าไปกอดแล้วบอกว่าไม่เป็นไรนะลูกพยายามต่อไป แต่พอแม่เหลือบเห็นเหรียญ บลูแม็กซ์ที่โกเอาซ่อนไว้ในกระเป๋าเสื้อ แม่ก็ถามว่าเหรียญอะไร พอรู้ว่าเป็นเหรียญรางวัลที่สอบได้ 90% แม่กอดโกไว้แน่นและร้องไห้ด้วยความดีใจ
โกจึงสัญญากับตัวเองว่าจะตั้งใจเรียนให้ดีที่สุดเพื่อให้แม่ภูมิใจ โกจึงเรียนดีมาตลอดตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา
ทุกวันหลังอ่านหนังสือแล้วโกจะลงมาช่วยแม่กวาดบ้า ถูบ้านโดยใช้ไม้ยาวพันผ้าถูบ้าน โกทำงานบ้านไปด้วยอ่านหนังสือไปด้วย แม่ยังสอนให้โกซักผ้ารีดผ้า โกเป็นคนที่รีดผ้าได้เนี๊ยบมาก โกซักผ้ารีดผ้าที่บ้านทุกวันจนติดเป็นนิสัย โกซักผ้ารีดผ้าเองจนเรียนจบแพทย์
โกมีโอกาสช่วยแม่ทำครัวบ้าง เสียดายที่แม่อยู่กับเราสั้นไปจึงยังทำกับข้าวได้ไม่มาก
ครั้งหนึ่งเพื่อนๆโกมาทานข้าวกลางวันที่บ้านแล้วชวนโกไปหัดว่ายน้ำที่ไม่ไกลบ้าน เป็นสระกลางทุ่งนาที่เขาขุดดินไปสร้างสนามบิน (โกไม่รู้ว่าน้ำลึกมาก) แต่ด้วยความที่เป็นเด็กจึงไม่กลัวอะไร และเพื่อนๆว่ายน้ำเป็นแล้ว ครั้งนั้นโกเกือบจมน้ำตาย พอแม่รู้ข่าวรีบไปรับโกกลับบ้าน โดยลงโทษให้โกเดินแก้ผ้ากลับมาบ้าน(จำได้ว่าอายมาก)
ตั้งแต่นั้นมาแม่สั่งห้ามพวกเราหัดว่ายน้ำเอง แม่บอกว่าจะสอนว่ายน้ำให้พวกเรา โดยใช้ลูกมะพร้าว2ลูกผูกที่เอวสองข้าง แม่ใช้ชีวิตอยู่เรือนแพ จึงว่ายน้ำเก่งมาก เสียดายที่แม่ไม่มีโอกาสสอนพวกเรา โกจึงว่ายน้ำไม่เป็นจนถึงปัจจุบัน
ครั้งหนึ่งโกพาน้องกุลธิดา ไปหัดขี่รถจักรยาน รถล้ม น้องกุลธิดา กระดูกต้นแขนหัก โกจำได้ว่าแดกับแม่มีสติดีมากไม่โวยวายไม่ต่อว่าโก พาน้องไปรักษาที่โรงพยาบาล น้องกุลธิดาต้องใส่เฝือกห้อยแขนไว้เป็นเดือน แดกับแม่เพียงบอกกับโกว่าวันหลังลูกจะต้องระวังให้ดีดูแลน้องให้ดีกว่านี้
โกจึงได้เรียนรู้ว่าไม่ว่าจะเกิดความผิดพลาดอะไร อย่ามัวแต่ต่อว่าหรือโทษใคร ควรหาทางแก้ไขสิ่งที่เกิดขึ้นให้ดี เพราะไม่มีใครอยากทำผิดพลาด และถือเป็นบทเรียนที่ต้องทำให้ดีขึ้น
(ต่อตอนที่ 4)
นพ.พิษณุ ขันติพงษ์
