สมัยเด็กโกชอบไปตลาด
เก๊าจาว (อยู่ใกล้บ้าน) กับแม่มาก แม่จะให้โกไปทานขนมเส้นน้ำเงี้ยวกับข้าวกั้นจิ้น ป้าที่ขายใจดี รักโกมาก บางครั้งแม่ให้เงินไปซื้อกินเองโกชอบไปซื้อหมูทอด ใช้ไม้กลัดจิ้มหมูติดมันทอดชิ้นเล็กๆ 3 ชิ้น 50 สตางค์ ทานกับข้าวนึ่งร้อนๆอร่อยอย่าบอกใคร
บางครั้งก็ซื้อข้าวมันสังขยาหน้าไข่ หรือหน้าปลาแห้ง ห่อละสลึง มาทานอร่อยสุดๆ โกจำได้ว่าแม่สอนการเลือกมะระไปทำต้มจืดมะระยัดไส้ แม่จะใช้เล็บจิกเปลือกมะระแล้วชิมดูว่าขมมากหรือน้อย ถ้าขมเกินไปเอาไปต้มจะทานไม่ได้ (จำได้ว่ามะระยัดไส้ของแม่จะหอมและอร่อยเป็นพิเศษเพราะแม่จะใส่ปลาหมึกแห้งในหมูสับด้วย)
สิ่งที่โกเห็นได้ชัดเจนคือแม่รู้จักคนทั้งตลาด ไปซื้ออะไรแม่ค้าจะแถมให้เสมอๆ ทำให้โกเข้าใจเรื่องความสัมพันธ์กับคนรอบข้างว่า
มีความสำคัญ โกจึงเข้ากับคนง่ายและให้เกียรติกับทุกคน คงได้แบบอย่างจากแม่นี่เอง
ครั้งหนึ่งแม่มีอาการปวดท้อง คุณหมอที่คลินิกหน้าบ้านตรวจพบมีก้อนในท้อง น่าจะเป็นเนื้องอก บอกให้แดรีบพาไปรักษาที่โรงพยาบาลสวนดอก โดยด่วน แดติดต่อเหมารถสองแถวเรียบร้อยแล้ว จะให้ไปส่งรพ.สวนดอกเชียงใหม่ตอนเช้ามืด
แต่แม่กลัวมากโกจำได้ว่าไปกับแม่ไปหาคนทรง(ทำตัวเป็นหมอรักษาโรคให้ชาวบ้านด้วย)ที่เกาะคา มีคนไปรับการรักษาเยอะมากนั่งรอเต็มบ้าน คนทรงคลำที่ท้องแม่แล้วบอกว่าเป็นก้อนลม เอาหัวเป็นประกันได้ ทำการรักษาโดยการเป่าเสกน้ำมนต์และจัดยาขับลมให้ บอกกับแม่ว่าเดี๋ยวก็หาย โกจำได้ว่าคืนนั้นแดต้องไปบอกเลิกรถสองแถวกลางดึก
จึงเป็นเหตุให้การรักษาแม่ล่าช้าเกินไป ก้อนนั้นโตขึ้นเร็ว โกมารู้ทีหลังจากอาหมอมานิตย์ว่าเป็นมะเร็งรังไข่ แม่ได้รับการรักษาด้วยการผ่าตัดและฉายรังสีที่สวนดอก อาจารย์หมอที่รักษา (เป็นอาจารย์ของอามานิตย์ ต่อมาได้เป็นอาจารย์สอนโกด้วย ท่านยังจำแม่ได้) ดูแลแม่ดีมากและบอกว่าแม่เป็นมากแล้ว คงไม่หายขาด
แดพยายามทำทุกอย่างเพื่อจะให้แม่หาย ครั้งหนึ่งจำได้ว่าแดต้องเดินทางไปที่เชียงราย ขึ้นไปบนดอยแม่สลอง (สมัยนั้นการเดินทางลำบากมาก) เพื่อพาหมอจีนมารักษาแม่ ตอนนั้นหมอจีนนำหอยภูเขา เอามาผสมกับเหล้าดองยาให้แม่ทาน แม่บอกโกว่าขมมากและสะอิดสะเอียน แต่ด้วยความที่รักแด จึงฝืนใจกินจนหมดทุกครั้ง
สุดท้ายแม่ก็ต้องจากไปตอนนั้นโกอยู่ชั้น มศ.4 โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา (ตอนแรกโกตั้งใจเรียนที่โรงเรียนมงฟอร์ต เชียงใหม่ เพราะอยากอยู่ใกล้บ้านเนื่องจากแม่ป่วย แดพาไปมอบตัวแล้วโกเดินเข้าได้ โดยไม่ต้องสอบเพราะสอบได้คะแนนชั้นมศ.3 ดีมากจาก โรงเรียนอัสสัมชัญ ลำปาง ซึ่งเป็นสาขาเดียวกันกับมงฟอร์ต) แต่แม่ขอร้องโกให้ไปลองสอบเข้าโรงเรียน เตรียมอุดมที่กรุงเทพ เนื่องจากแม่ข้องใจว่าทำไมอาหมอมานิตย์ ซึ่งสอบได้ที่หนึ่งของจังหวัดถึงสอบไม่ได้ บังเอิญโกสอบได้ แม่จึงขอร้องให้ไปเรียน
ตอนนั้นแม่ก็ไม่ค่อยสบายมากแล้ว โกจำได้ว่าต้องเดินทางไปมอบตัวคนเดียว แดไปส่งขึ้นรถไฟที่สถานีรถไฟลำปาง นั่งรถไฟชั้น 3 ก่อนขึ้นรถไฟแดบอกกับโกว่า แดไม่ห่วงว่าโกจะเสียคน (ในช่วงนั้นมีเด็กๆต่างจังหวัดหลายคนไปเรียนต่อที่กรุงเทพแล้วเสียคน) แดบอกว่ามั่นใจว่าเลี้ยงโกมาดีแล้ว รู้ว่าโกจะไม่ทำให้แดกับแม่ผิดหวัง ห่วงแต่เรื่องอุบัติเหตุเพราะการจราจรที่กรุงเทพหนาแน่นไม่เหมือนบ้านเราเวลาข้ามถนนจะต้องดูรถให้ดีทั้งซ้ายและขวา โลกจำคำพูดนี้ของแดจนขึ้นใจ จะต้องไม่ทำให้แดกับแม่ผิดหวัง
ตอนแรกโกพักอยู่บ้าน อานิยม (อาเขยเป็นทหารอากาศแต่งงานกับโกม่ายเกี๊ยก น้องสาวของแด)ทั้งสองคนดีกับโกมาก เป็นคนใจกว้างอัธยาศัยดี อยากให้โกพักอยู่ด้วยที่ดอนเมืองแต่โกต้องเดินทางไกลมาก นั่งรถเมล์สาย34 (ดอนเมือง-หัวลำโพง) โกหลับบนรถทุกครั้งทำให้นั่งเลยป้ายที่จะลงโรงเรียนเตรียมฯทุกวัน ต้องนั่งรถย้อนกลับโดยไม่ต้องเสียเงิน(กระเป๋ารถเมล์พาไปฝากรถคันที่วิ่งกลับ)
ตอนหลังจึงมาพักอยู่หอพักที่จุฬาฯ ซอย 12 หลังสนามศุภชลาศัย ซึ่งอยู่ใกล้โรงเรียนเตรียมฯ เดินไปโรงเรียนใช้เวลาไม่ถึง 10 นาที (ตอนนั้นเดินหาหอพักกับโกม่ายเกี๊ยก ซึ่งขณะนั้นท้องแก่ด้วย) โกและโกม่ายเกี๊ยกถูกนักศึกษาชายจุฬาฯแถวสามย่านหลอกว่าที่หอหญิงจุฬาฯ ปากซอยจุฬาฯ 2 กำลังรับนักศึกษาพอดี โกบอกว่าโกเป็นผู้ชายเขาจะรับเหรอ พี่พวกนั้นบอกว่าสำหรับนักเรียนโรงเรียนเตรียมอุดมฯ ผู้ชายสามารถอยู่ที่หอพักหญิงนี้ได้ โกต้องเดินจากสามย่านไปหอหญิงจุฬาฯตอนนั้นอากาศร้อนมากเดินก็ไกลโกม่ายก็ท้องแก่ แต่พอไปถึงหอหญิงเจอพี่นักศึกษาหญิง3คนน่ารักมากบอกว่าน้องถูกพวกนี้หลอกมาแล้ว เป็นแบบนี้ประจำ พี่ๆผู้หญิงเอาน้ำอัดลมเย็นๆมาให้ดื่ม ให้นั่งพักและแนะนำโกให้ไปหาหอพักข้างในซอยจุฬาฯ 2 บอกว่ามีหอพักมาก จำได้ว่าสมัยนั้นมีโรงแรมใหญ่ชื่อสากลอยู่ในซอยนี้ด้วย อยู่ด้านหลังสนามกีฬาแห่งชาติ
โกรู้สึกสำนึกในบุญคุณของอานิยมกับโกม่ายเกี๊ยกมาก ทั้งสองท่านดูแลโกดีมาก มีความปรารถนาดีต่อโกเหมือนเป็นลูกคนหนึ่ง ทั้งสองคนดีใจและภูมิใจมากที่รู้ว่าโกสอบติดแพทย์ เสียดายที่โกไม่มีโอกาสได้ดูแลท่านในยามเจ็บป่วย ได้แต่ฝากให้เพื่อนๆหมอที่รพ.สุราษฎร์ธานีช่วยดูแลโกม่ายเกี๊ยกแทนในช่วงสุดท้ายของชีวิตท่าน
โกขอให้ลูกๆของอานิยมและโกม่ายเกี๊ยกทุกคน (ทั้ง 3 คน มีน้องจิ๋มลูกสาวคนโตที่มีความผูกพันกับแดมากๆแดเลี้ยงดูตอนยังเล็กๆที่ลำปาง น้องหนุ่มก็เช่นกันไปเรียนหนังสืออยู่ลำปางกับโต้งจนจบ ม.ปลาย และน้องลูกสาวคนเล็ก) ได้ภูมิใจว่าทั้งคุณพ่อคุณแม่เป็นคนที่ดีจริงๆ มีใจกว้างขวาง รักพี่น้อง ขอให้ช่วยกันรักษาความดีเหล่านี้ไว้ตลอดไปครับ
จำได้ว่าตอนเรียนโรงเรียนเตรียมฯนั้นเป็นช่วงเวลาที่แดมีค่าใช้จ่ายสูงและไม่มีรายได้มาก โกจึงขอเงินแดใช้เพียงเดือนละ 450 บาท จ่ายเป็นค่าหอพัก 120 บาท (ปกติโดยทั่วไปในระแวกนั้นราคา 300-800 บาท/เดือน) แต่หอที่โกพักนี้มีน้ำท่วมตลอดปี ต้องเดินบนสะพานไม้แผ่นเดียวต่อกันไปจนถึงห้องพัก (ครั้งหนึ่งโกตุ่นไปนอนด้วย กลางคืนจะไปดูไฟที่ถนนราชดำเนินเพราะเป็นช่วงเฉลิมฉลองวันเฉลิมพระชนม์พรรษา แต่โกตุ่นเดินตกน้ำซึ่งสกปรกมาก ขากางเกง รองเท้าถุงเท้าเปื้อนโคลนหมด ต้องรีบซักและทำความสะอาดเลยไม่ได้ไปดูไฟ) ห้องพักโกอยู่ชั้นสอง (ตัวเรือนยกพื้นสูงมีห้องพักทั้งหมด 8 ห้อง) ห้องมีขนาดกว้าง 1 วา ยาวหนึ่งวาครึ่ง
ครั้งหนึ่งมีเพื่อนที่โรงเรียนเตรียมฯไปเที่ยวหาโก บอกว่าห้องพักที่โกอยู่เหมือนอยู่ในโลงศพเลย ภายในห้องมีโต๊ะที่ตอกติดฝา กินพื้นที่ไปครึ่งห้องและมีเตียงตอกติดฝาอีกครึ่งหนึ่ง ทำให้ไม่มีพื้นที่วางตู้ใส่เสื้อผ้า โกต้องใช้ตู้เสื้อผ้าแบบแขวน
ทีแรกโกตั้งใจนอนบนเสื่อ แต่อาหมอมานิตย์ไปเยี่ยมที่หอพักก่อนไปเมืองนอกพาไปซื้อฟูกให้ (ขนาดฟูกเล็กสุดยังกว้างกว่าเตียง)
ที่หอพักไม่มีห้องอาบน้ำต้องใส่ผ้าขาวม้าอาบน้ำจากตุ่มที่อยู่ใต้ถุนขนาดใหญ่ โกจะตื่นอาบเป็นคนแรกๆเพราะน้ำยังใส ถ้าตื่นสายคนอื่นอาบก่อน ตะกอนก้นตุ่มจะลอยขึ้นมา ขุ่นมาก สกปรก
ห้องส้วมมี 3 ห้อง มีประตูปิดแต่ข้างล่าง ข้างบนมองเห็นกันได้ แต่ทุกคนช่วยกันรักษาความสะอาด จึงไม่มีกลิ่น
ทุกเสาร์อาทิตย์โกจะซักเสื้อผ้าและรีดผ้าเอง ที่หอพักมีลวดขึงเป็นราวตากผ้ากลางแจ้งโดนแดดทั้งวัน ผ้าจึงแห้งง่ายแต่ต้องหนีบผ้าไว้ให้ดีถ้าลมแรงพัดเสื้อผ้าตกน้ำสกปรก ต้องเสียเวลาซักใหม่อีกนานกว่าจะสะอาด
(ต่อตอนที่ 6)
นพ.พิษณุ ขันติพงษ์
