ประสบการณ์การฝึกกรรมฐาน
ปฐมฌานมีองค์ 5 คือ วิตก วิจารณ์ ปิติ สุข เอกัคคตา เมื่อถึงทุติยฌานจิตจะตัดวิตก วิจารณ์ เหลือองค์ 3 คือ ปืติ สุข เอกัคคตา
นี่คือองค์ความรู้ที่ได้จากการอ่านหนังสือคู่มือปฏิบัติกรรมฐาน 40 ของหลวงพ่อฤาษีลิงดำ กรือกลวงพ่อพระราชพรหมยานแห่งวัดท่าซุง จังหวัดอุทัยธานี
วันนี้จะขอเล่าประสบการณ์การทำกรรมฐานของผู้เขียนเองเพื่อเป็นการแบ่งปันประสบการณ์แก่ผู้สนใจการปฏิบัติฝึกจิตเจริญภาวนาพอเป็นแนวทางว่าผู้ฝึกจิตตามแนวสมถภาวนาจะต้องพบกับอะไรบ้างจะได้ไม่หวั่นไหวหรือหวาดกลัวเมื่อต้องพบเจอเข้าบ้าง แต่ใช่ว่าผู้ปฏิบัติจะต้องพบเจอเหมือนกันทุกคนเสมอไปนะคะ ซึ่งบางคนอาจไม่พบอะไรน่ากลัวเลยก็มี
เมื่อเริ่มฝึกเจริญถาวนานั้นขณะนั้นผู้เขียนอายุประมาณ 14 ปี จากการอ่านนวนิยายในนิตยสารที่แม่เป็นสมาชิกรับส่งประจำทุกปักษ์ ส่งเสริมการอ่านให้กับลูกๆไปในตัว มีนวนิยายเรื่อง กายทิพย์ ที่กล่าวถึงการปฏิบัติจนถึงถอดกายในที่เรียกกายทิพย์หรืออทิสมานกายออกไปท่องเที่ยวได้ ก็ลองทำตาม
เริ่มนั่งขัดสมาธิขาขวาทับขาซ้าย มือขวาทับซ้อนมือซ้ายวางบนตัก นั่งหลับตา จับความรู้สึกตามลมหายใจเข้า ออก หายใจเข้าพุท หายใจออก โธ ตามรู้คู่คำภาวนานี้นานเท่าไหร่ไม่แน่ใจ แล้วก็เห็นตัวเองออกไปโลดเต้นอย่างอิสระที่ไหนสักแห่งหนึ่ง แล้วก็กลับมารู้สึกตัว ในขณะนั้นคิดแต่ว่า อ้าว หลับฝันไป ไม่ได้เรื่องน้อเรา แล้วก็เลยเลิกฝึกไป
จนเมื่อเรียนจบกลับมาทำงานก็มีหน้าที่เฝ้าเทปบันทึกเสียงธรรมคำสอนของหลวงพ่อฤาษีลิงดำออกอากาศทางวิทยุกระจายเสียง ก็เริ่มฝึกใหม่แต่ครั้งนี้ไม่มีประสบการณ์อะไรแบบครั้งเป็นเด็กแต่ที่ประสบคือเมื่อออกจากกรรมฐานจะมีอาการตัวบวมเป่งอยู่สักพักก็คลายตัวลง หรือไม่ก็เวลานอนหลับขณะกำลังเคลิ้มๆก็จะมีอาการเหมือนมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านตัว วิบๆ วับๆ จะลุกก็ลุกไม่ได้ จะดิ้นก็ดิ้นไม่ได้ จะลืมตา จะขยับตัวก็ขยับไม่ได้ ความเข้าใจขณะนั้นคือถูกผีอำ
อาการดิ้นไม่ได้ ทำอะไรไม่ได้ เหมือนมีอะไรกดทับของคนทั่วไปที่อาจเจอกันท่านเรียกว่าผีอำ แต่สำหรับคนที่นอนภาวนาพุทโธคู่กับลมหายใจเพื่อปล่อยให้หลับไปนี่ผีอำได้ด้วยหรือ นี่คือความสงสัยและก่อให้เกิดความหวาดกลัวเป็นอย่างยิ่ง จนพาลหยุดทำไปอีก
เพราะความไม่เข้าใจ และการฝึกด้วยตนเองโดยไม่มีครูบาอาจารย์หรือผู้รู้ฝึกสอนควบคุมให้ เมื่อต้องเจอสภาวะต่างๆย่อมไม่รู้และกลัวจนต้องหยุดฝึกไป เป็นอยู่อย่างนี้ เพราะในขณะนั้นไม่มีสถานที่สำหรับฝึกปฏิบัติอยู่เลยในจังหวัดนี้ มีแค่หนังสือคู่มือฝึกกรรมฐาน 40 ของหลวงพ่อฤาษีอยู่เล่มเดียว และในนั้นไม่ได้บอกกล่าวถึงอาการเหล่านี้ไว้เลย
แต่ด้วยความอยากฝึกเรียกร้อง เมื่อหยุดไปได้สักพักก็จะกลับมาฝึกอีก เหมือนเดิมเพิ่มเติมคืออาการเหมือนตัวจะลอยขึ้นและเสียงอึงอลอึกกระทึกครึกโครมในหัว หรือบางครั้งเหมือนมีกระแสไฟฟ้าช้อตวิบวับอีก จนที่สุดก็ได้พบกัลยาณมิตร ญาติผู้พี่ชวนไปฝึกมโนมยิทธิที่บ้าน บอกมีคุณหมอโรงพยาบาลไทยเป็นลูกศิษย์ของลูกศิษย์หลวงพ่อฤาษีมาสอนให้ก็ไปร่วมฝึกด้วย แต่มโนมยิทธิก็ยังไม่ใช่คำตอบสำหรับสภาวะนี้อยู่ดี
แต่ที่นี่ ผู้เขียนได้พบกัลยาณมิตรแตกแขนกออกไปอีกหลายแนวทาง ได้สนทนาธรรมกันจนได้รู้ว่าอาการเหล่านี้เรียกว่า สภาวะธรรมชนิดหนึ่ง เป็นอาการต้านสมาธิของผู้ฝึก เกิดกับผู้ฝึกกรรมฐานนอน คือผู้นอนแล้วกำหนดตัวรู้ไว้ที่ลมหายใจเข้าออกจนหลับไป ดังนั้น แม้หลับไปแต่จิตยังจับตัวรู้นี้อยู่เรียกว่าหลับในฌาน ในขณะที่กายหลับแต่จิตตื่น ในขณะนี้วิถีจิตคือจิตปกติหยุดทำงาน แต่จะมีจิตอีกตัวเรียกว่าภวังคจิตออกมารับหน้าที่แทนก็จริง แต่จะไม่สามารถควบคุมกายให้ทำอะไรได้ ดังนั้น เมื่อสภาวะธรรมเกิดขึ้นจิตจึงรับรู้ได้ แต่กายเข้าสู่โหมดพัก จิตในภวังค์คจึงไม่สามารถสั่งกายให้ทำอะไรได้ จึงรู้สึกแค่พยายามสั่งให้กายตื่นให้ได้เท่านั้น
แต่เมื่อเราไม่ท้อที่จะทำต่อ ทำแล้ว ทำอีก ทุกครั้งทำลงที่เดิมที่สุดกำลังจิตมีความเข้มแข็งขึ้น มีความมั่นคงขึ้นเราจะสามารถผ่านวิกฤตนี้ออกมาได้อย่างมั่นคง มีสติที่จะดูอาการกริยานี้ด้วยอาการอันสงบและผ่านออกมาได้อย่างง่ายดาย
ส่วนอาการตัวกำลังออกจากกรรมฐานนั้นเกิดจากการเดินลมปราณขณะกำหนดจิตชัดนำกระแสพลังโคจรไปทั่วร่าง ถ้าบอกว่าเหมือนการเดินกำลังภายในไปทั่วร่างของหนังจีนนั่นเอง มันเป็นการรักษาโรคด้วยอานาปานสตินั่นเอง อาการตัวบวมคือมีการติดขัดของลมปราณในบางจุดนั่นเอง เรียกว่าการชักนำกระแสไปไม่ครบส่วนแล้วออกก่อนนั่นเองจึงเกิดการติดขัด แต่เมื่อมีการเปลี่ยนอารมณ์ เปลี่ยนอิริยาบถลมก็คลี่คลายไปเอง แต่ถ้ายังทำแบบนี้ไปเรื่อยก็อาจก่อโรคได้เช่นกัน จึงควรระวังสำรวมเอาก็จะดี
ดังนั้น การฝึกจิตด้วยสมถกรรมฐานด้วยตนเอง หากไม่สามารถเข้าคอสอบรมได้อย่างน้อยควรศึกษาหาความรู้ไว้พอเป็นพื้นฐานไว้บ้างจะได้ไม่หลงทางกระทำผิดนะคะ ซึ่งหากสนใจผู้เขียนจะค่อยๆนำมาเล่าสู่กันฟังต่อๆไปค่ะ
