เมื่อวันอังคารที่ 23 พฤศจิกายน 2564 มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง จัดนิทรรศการ Culture Alert Nature Alive วัฒนธรรมนฤมิต ชุบชีวิตธรรมชาติ เป็นกิจกรรมในโครงการพัฒนาระบบนิเวศเพื่อการปกป้องแหล่งท่องเที่ยวและมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเพื่อความยั่งยืน ตามเกณฑ์ Global Sustainable Tourism Council (GSTC) เป็นการพัฒนาระบบนิเวศเพื่อการปกป้องแหล่งท่องเที่ยวและมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเพื่อความยั่งยืนตามเกณฑ์ Global Sustainable Tourism Council (GSTC) โดยดำเนินการในพื้นที่เมืองเก่าเชียงแสน จังหวัดเชียงราย และเมืองเก่าน่าน จังหวัดน่าน เป็นส่วนหนึ่งของการหาคำตอบเรื่อง “การท่องเที่ยวที่ยั่งยืน และเป็นมิตรกับทุกคน” โดยจุดเริ่มต้นของการท่องเที่ยวคือ “แหล่งท่องเที่ยว” เพื่อรองรับนักท่องเที่ยว โดยการใช้เกณฑ์ที่ทั่วโลกยอมรับคือ หลักเกณฑ์
จากตำนาน เรื่องเล่า มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเมืองเก่าน่าน สู่ผลิตภัณฑ์ต้นแบบ ได้เวลาเปิดตัวอย่างเป็นทางการแล้วในนิทรรศการ ‘วัฒนธรรมนฤมิต ชุบชีวิตธรรมชาติ’ บนพื้นที่งานเทศกาลออกแบบเพื่อความยั่งยืน เชียงราย (CRSDW 2021) โครงการให้ควาสำกับระบบความสัมพันธ์เชิงนิเวศระหว่างวัฒนธรรมกับธรรมชาติในรูปแบบมรดกวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ตามเกณฑ์ Intangible Cultural Heritage (ICH) ของ UNESCO เพื่อพัฒนาการผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงกับการปกป้องธรรมชาติ
โครงการเก็บข้อมูลมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ตามแนวทางของยูเนสโก 200 รายการ มรดกวัฒนธรรมเหล่านี้จะต้องเป็นภูมิปัญญาที่มีความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติกับวัฒนธรรม โดยมีคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิคัดสรรให้เหลือ 50 รายการ นำมาประชุมเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมกับชุมชน โดยมีนักออกแบบมาร่วมกันเชื่อมโยงแนวคิดว่า จากความลับในมรดกภูมิปัญญาที่รักษาธรรมชาติให้ยั่งยืนนั้น สามารถเป็นผลิตภัณฑ์ใดเพื่อให้คนมีส่วนร่วมในการรักษาธรรมชาติได้บ้าง แล้วคัดเลือกให้เหลือ 20 รายการเพื่อนำไปพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต้นแบบ
กระบวนการทำงานมรดกภูมิปัญญา เปรียบเสมือนอาวุธลับในการปกป้องธรรมชาติมาอย่างยาวนาน หน้าที่ของเรา คือ การนำภูมิปัญญาอันประกอบไปด้วย นิทาน ตำนาน วิถีชีวิต ความเชื่อ ของ 2 เมืองเก่า น่าน และ เชียงแสน มาพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ (ประเภทสินค้าและบริการ) ต้นแบบ นอกจากจะต้องมีดีไซน์ ร่วมสมัยแล้ว ยังสามารถเชื่อมโยงได้ว่า ธรรมชาติยังดีอยู่และมีคนกำลังปกป้องธรรมชาติด้วยภูมิปัญญาของเจ้าของวัฒนธรรม โดยที่ผู้สนับสนุนผลิตภัณฑ์ก็เท่ากับว่ามีส่วนร่วมในการรักษาธรรมชาติและภูมิปัญญาไปพร้อมกัน
นิทรรศการผลงานต้นแบบที่ผลิตขึ้นจากฐานภูมิปัญญามรดกทางวัฒนธรรม เชียงแสน และน่าน ในงาน นิทรรศการที่มีชื่อว่า วัฒนธรรมนฤมิตชุบชีวิตธรรมชาติ พบกับเหล่ามวลสมาชิกที่เดินทางมาจากมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม
เชื่อม : มรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้
รัด : การปกป้องแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติและวัฒนธรรม
มัด : รวมวัตถุประสงค์ผ่านความคิด งานวิจัย การทำงานร่วมกันระหว่างชาวบ้านกับนักวิชาการ
ร้อย : เรียงออกมาเป็นผลิตภัณฑ์ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะของชุมชน
โครงการพัฒนาระบบนิเวศมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (EPISG) โดยนักวิจัยของมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง (MFU) จะทำหน้าที่ เชื่อม : รัด : มัด : ร้อย เพื่อนำไปสู่การพัฒนาสินค้าทางวัฒนธรรมที่เป็นรูปธรรม มีเรื่องราว มีเรื่องเล่า สร้างประสบการณ์การท่องเที่ยวได้อย่างยั่งยืน
โดยพันธกิจของมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง ด้านหนึ่งคือ การพัฒนาและบริการด้านวิชาการ วิจัย และนวัตกรรมสู่ชุมชนในสังคม ภายใต้การเปลี่ยนแปลงอย่างพลิกผัน เพื่อตอบสนองเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน สอดคล้องกับการพัฒนาประเทศ
การจัดนิทรรศการ Culture Alert Nature Alive วัฒนธรรมนฤมิต ชุบชีวิตธรรมชาติ เป็นอีกหนึ่งกิจกรรมที่จะสนองตอบต่อพันธกิจข้างต้น โดยได้มุ่งเน้นไปที่การแสดงความคิดสร้างสรรค์ การต่อยอดพัฒนาเป็นผลิตภัณฑ์ต้นแบบ จากวิถีอัตลักษณ์ท้องถิ่นจากระบบนิเวศมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ ทำให้เกิดการยกระดับเศรษฐกิจสร้างสรรค์ภายใต้การเปลี่ยนแปลงอย่างพลิกผันทางเศรษฐกิจและสังคมในจังหวัดเชียงราย รวมถึงสนับสนุนการเพิ่มมูลค่าให้แก่ผลิตภัณฑ์ด้านการท่องเที่ยวได้อย่างยั่งยืน
พิธีเปิดโดย อาจารย์ ดร.ณัฐวุฒิ ยอดสุวรรณ ผู้อำนวยการศูนย์บริการวิชาการ มหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง(ผู้แทนอธิการบดีมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง)
