เมื่อสายน้ำแห่งชีวิตของเราเปลี่ยนไป ความห่วงใยจากสื่อทุกสำนัก นักวิชาการ นักต่อสู้เพื่อสิ่งแวดล้อมหลายต่อหลายคน ต่างออกมาเรียกร้องให้มีการแก้ปัญหาอย่างเร่งด่วน ทั้งนี้ก็เพื่อคุณภาพชีวิตผู้คนที่ผูกพันธ์อย่างแยกกันไม่ออก !!
รายงานจากสื่อไทยพีบีเอส.ชิ้นนี้เป็นอีกชิ้นหนึ่งที่แสดงค่าของสารพิษในแม่น้ำแต่ละสายให้เรารับรู้ละเอียดทีเดียว
กรมควบคุมมลพิษ(คพ.)เปิดเผยเมื่อ 23 มิถุนายน 2569 ที่ผ่านมา ถึงผลสรุปการติดตามตรวจสอบคุณภาพตะกอนดิน ในแม่น้ำกก ลำน้ำสาขา แม่น้ำสาย แม่น้ำรวก และแม่น้ำโขง ครั้งที่ 11 จากการเก็บตัวอย่างระหว่างวันที่ 18-23 พฤษภาคม 2569 เพื่อติดตามสถานการณ์จากกรณีแม่น้ำกกมีความขุ่นผิดปกติ ในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย โดยดำเนินการตรวจวัดคุณภาพตะกอนดิน รวม 21 จุด
แม่น้ำกก : พบสารหนูเกินค่ามาตรฐานระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน ซึ่งมาตรฐานกำหนดไว้ไม่เกิน 10 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัม (มก./กก.) 3 จุดได้แก่
– บริเวณสะพานข้ามแม่น้ำกก(KK07) พบสารหนู 11 มก./กก.
– บริเวณฝายเชียงราย(Kk10) พบสารหนู 16 มก./กก. และพบโครเมียม 53 มก./กก. สูงกว่าค่ามาตรฐานที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน ซึ่งกำหนดไว้ไม่เกิน 43.4 มก./กก.
นอกจากนี้ยังพบจุดที่มีสารหนูเกินค่ามาตรฐานระดับที่เป็นอันตรายรุนแรงต่อสัตว์หน้าดิน ซึ่งมาตรฐานกำหนดไว้ไม่เกิน 33 มก./กก. จำนวน 1 จุดคือ…
– บริเวณสะพานเฉลิมพระเกียรติ 1 อ.เมือง จ.เชียงราย(KK09) พบสารหนู 38 มก./กก. และพบโครเมียม 54 มก./กก. ซึ่งสูงกว่าค่ามาตรฐานระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดินเช่นกัน
สำหรับลำน้ำสาขา พบว่าแม่น้ำฝาง มีคุณภาพตะกอนดินอยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน, แม่น้ำกรณ์(KOO1) พบสารหนู 14 มก./กก.
แม่น้ำสาย
-บ้านหัวฝาย(SA01) พบสารหนู 26 มก./กก. และโครเมียม 46 มก./กก.เกินค่ามาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน
-บ้านป่าซางงาม(SA03) พบสารหนู 14 มก./กก. และโครเมียม 58มก./กก. เกินค่ามาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน
แม่น้ำรวก พบสารหนูเกินค่ามาตรฐานระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง
-บริเวณ ต.เวียง อ.เชียงแสน จ.เชียงราย(RUO2) พบสารหนู 41มก./กก. และโครเมียม 52มก./กก.เกินค่ามาตรฐานคุณภาพตะกอนดินระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน
แม่น้ำโขง ผลการตรวจวัดครั้งนี้พบสารหนูเกินค่ามาตรฐานระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรงทั้ง 4 จุดตรวจ ดังนี้
1 จุดผ่านแดนถาวรสามเหลี่ยมทองคำ (NK01) พบสารหนู 92 มก./กก.
2 ตำบลเวียง(NK02) พบสารหนู 90มก./กก.
3 บ้านสบกก(NK03) อ.เชียงแสน พบสารหนู 111มก./กก.
4 บ้านหัวเวียง(NK04) อ.เชียงของ พบสารหนู 87มก./กก.
ขณะที่โลหะหนักชนิดอื่น ไม่พบค่าเกินมาตรฐาน !!
จากการวิเคราะห์ข้อมูล พบว่าคุณภาพตะกอนดินในพื้นที่ส่วนใหญ่ยังคงพบสารหนูในระดับที่ปลอดภัยต่อสัตว์หน้าดิน อย่างไรก็ตาม บางพื้นที่มีค่าในระดับที่เป็นอันตรายต่อสัตว์หน้าดินอย่างรุนแรง โดยเฉพาะบริเวณสะพานเฉลิมพระเกียรติ 1 ในแม่น้ำกก จุดปลายแม่น้ำรวก และทุกจุดตรวจวัดในแม่น้ำโขง ซึ่งค่าความเข้มข้นของสารหนูสูงกว่าปกติ อาจเป็นผลมาจากชาวงฤดูฝนที่มีปริมาณน้ำและอัตราการไหลเพิ่มขึ้น ส่งผลให้เกิดการพัดพา ตะกอนแขวนลอยและการสะสมของตะกอนในท้องน้ำมากขึ้น
สรุป : ผลตรวจคุณภาพน้ำ กรมควบคุมมลพิษ ยังคงตรวจพบสารหนูในแม่น้ำกกเกินมาตรฐาน !!
ทางสาธารณสุขและหน่วยงานแพทย์ ได้ลงพื้นที่ตรวจประเมินสุขภาพ และปริมาณโลหะหนักในร่างกายของประชาชนกลุ่มเสี่ยงแล้ว เบื้องต้นยังไม่พบผู้ป่วยที่ได้รับพิษจากสารหนูโดยตรง แต่อยู่ระหว่างเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด
เตือน !! เจ้าหน้าที่ได้ออกประกาศแนะนำ โดยระบุว่าน้ำจากแหล่งปนเปื้อน สามารถใช้อาบน้ำ-ซักผ้าได้ แต่ห้ามน้ำมาดื่มหรือประกอบอาหาร และห้ามนำไปรดพืชผลการเกษตร เพื่อตัดวงจรการสะสมของสารพิษในห่วงโซ่อาหาร !!
