วัดดอนไชย ร่วมกับ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ขอเชิญเที่ยวงานเทศกาลยี่เป็ง “สืบสานประเพณี “จิสีสาย ก๋องหลัวปูจา เผาตี๋นก๋า วันตาแม่พระเจ้า” วันที่ 14 – 15 พฤศจิกายน 2567 ณ วัดดอนไชย บ้านแม่ลอยหลวง ต.ศรีดอนไชย อ.เทิง จ.เชียงราย
วันที่ 25 ตุลาคม 2567 เวลา 14.00 น. ณ วัดดอนไชย บ้านแม่ลอยหลวง ต.ศรีดอนไชย อ.เทิง จ.เชียงราย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุทัศน์ คล้ายสุวรรณ์ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย เป็นประธานการแถลงข่าว พร้อมด้วย พระครูโสภิตชัยสาร เจ้าอาวาสวัดดอนไชย นายพิสันต์ จันทร์ศิลป์ วัฒนธรรมจังหวัดเชียงราย และนายนัฐวุฒิ ไชยราช กำนันตำบลศรีดอนชัย ร่วมกันแถลงข่าว “สืบสานประเพณี “จิสีสาย ก๋องหลัวปูจา เผาตี๋นก๋า วันตาแม่พระเจ้า” ที่จะจัดขึ้นระหว่างที่ 14 – 15 พฤศจิกายน 2567 ณ วัดดอนไชย บ้านแม่ลอยหลวง
ผศ.ดร.สุทัศน์ คล้ายสุวรรณ์ รองอธิการบดีมหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย กล่าวว่า มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย ร่วมกับ วัดดอนไชย และชุมชนแม่ลอยหลวง ตำบลศรีดอนไชย อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย จะจัดกิจกรรมสืบสานประเพณี “จิสีสาย ก๋องหลัวปูจา เผาตี๋นก๋า วันตาแม่พระเจ้า” ภายใต้โครงการวิจัยการขับเคลื่อนทุนทางวัฒนธรรมในเทศกาลวัฒนธรรมของชุมชนบ้านแม่ลอยหลวง อำเภอเทิง จังหวัดเชียงราย โดยมีผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สุทัศน์ คล้ายสุวรรณ์ รองอธิการบดีฯ เป็นหัวหน้าโครงการวิจัย งบประมาณสนับสนุนจาก “ธัชภูมิ” วิทยสถานเพื่อการพัฒนาพื้นที่ หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) กระทรวงอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย มหาวิทยาลัยเพื่อท้องถิ่น จึงได้ดำเนินงานในครั้งนี้เพื่ออนุรักษ์ประเพณีท้องถิ่นของชุมชนแม่ลอยหลวง โดยได้รับการสนับสนุนจากพระครูโสภิตชัยสาร เจ้าอาวาสวัดดอนไชย” ผศ.ดร.สุทัศน์ กล่าว
พระครูโสภิตชัยสาร เจ้าอาวาสวัดดอนไชย กล่าวด้วยว่า การทำงานโดยใช้กระบวนการสืบค้นข้อมูลทางประวัติศาสตร์ท้องถิ่น องค์ความรู้ด้านประเพณี พิธีกรรม ความเชื่อ เป็นข้อมูลพื้นฐานในการขับเคลื่อนงานประเพณี จากการศึกษาพบว่า ชุมชนแม่ลอยหลวงเป็นชุมชนที่มีอายุมากกว่า 150 ปี พบหลักฐานเวียงโบราณและโบราณวัตถุการดำรงอยู่ของผู้คนมาร่วมสมัยมาตั้งแต่ยุคล้านนา เป็นชุมชนที่มีการอพยพมาตั้งถิ่นฐานของบรรพบุรุษชาวเมืองน่าน ชาวลำปาง ชาวเชียงแสน ชาวอุตรดิตถ์ ชาวไทลื้อ (ยอง) ส่งผลให้ชุมชนแม่ลอยหลวงเป็นชุมชนที่มีความเป็นพหุวัฒนธรรมที่รับเลือกปฏิบัติได้อย่างกลมกลืน เป็นเสน่ห์ทางวัฒนธรรมของชุมชนที่โดดเด่น ประเพณียี่เป็ง ถือเป็นประเพณีสำคัญที่มีเอกลักษณ์พิเศษน่าสนใจ สะท้อนความเป็นสังคมพหุวัฒนธรรมได้อย่างชัดเจน นำไปสู่การจัดกิจกรรมที่น่าสนใจภายในงานเทศกาลยี่เป็ง “จิสีสาย ก๋องหลัวปูจา เผาตี๋นก๋า วันตาแม่พระเจ้า” ที่จะจัดขึ้นในวันดังกล่าว”
กิจกรรมในงานจะมีตั้งแต่วันที่ 14 พฤศจิกายน 2567 เวลาประมาณ 14.00 น. เป็นต้นไป จะมีกิจกรรมการแห่สะเปา จากหัววัดดอนไชย 4 หมู่บ้าน ศึกษาเรียนรู้ประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมชุมชน ได้แก่ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่นวัดดอนไชย การโชว์ต้นแบบผลิตภัณฑ์ที่ส่งเสริมจากงานวิจัย ตลาดวัฒนธรรมท้องถิ่น และชมการแสดงมหรสพ และช๊อปสินค้าของชุมชน เช่นผ้าทอ กระเป๋าผ้าทอของชุมชน ตลอดงาน
“พิธีจิหลัวไฟพระเจ้า คือ การนำเอาฟืนมาเผา เพื่อให้พระพุทธเจ้าได้ผิงไฟ การทำตีนกา เส้นฝ้ายที่ฝั้นให้เป็นเกลียว หลังจากนั้นแยกชายของเส้นฝ้ายเป็นสามแฉก เหมือนตีนกา เป็นหนึ่งในเครื่องประกอบศาสนา ฟังเทศน์ ซึ่งชาวล้านนามีความเชื่อว่า การจุดตีนกาเพื่อระลึกถึงพระคุณของแม่พระพุทธเจ้าทั้งห้าพระองค์ ตีนกาประดิษฐ์จากการอนุรักษ์ต้นฝ้ายพันธุ์พื้นเมือง การเก็บดอกฝ้าย ไปจนถึงกระบวนการสาวฝ้ายเป็นเส้นด้วยภูมิปัญญาท้องถิ่น และนำเส้นฝ้ายไปฝั้นเป็นตีนกา การจุดสีสาย เส้นฝ้ายที่เกิดจากกระบวนการปลูกฝ้ายพันธุ์พื้นเมืองในชุมชน เก็บดอกฝ้าย สาวเป็นเส้น ให้มีความยาวประมาณ 15 เซนติเมตร หลังจากนั้นนำเส้นฝ้ายไปชุบด้วยน้ำมันมะพร้าวจนชุ่ม เพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์ที่ไม่ดีให้พ้นจากตนเอง และการแขวนแตะดอกไม้ แตะดอกไม้ คือ เครื่องจักสานจากไม้ไผ่ สานเป็นแผ่น จำนวน 2 แผ่น หลังจากนั้นนำดอกไม้ ใบไม้พื้นเมือง บรรจุลงบนแผ่นไม้จักสาน และนำแผ่นจักสานอีกอันหนึ่งมาประกอบกัน ผูกด้วยตอกหรือเชือกให้ติดกัน และนำไปประกอบตกแต่งภายในราชวัตร (พื้นที่ประกอบพิธีเทศน์มหาชาติ) เป็นหนึ่งในเครื่องบูชาคาถาพัน
พิเศษในวันที่ 15 พฤศจิกายน นั้น จะมีการฟังธรรม ชาดกนอกนิบาต คือ ชาดกที่ไม่ปรากฏในคัมภีร์พระไตรปิฎก เป็นเรื่องราวมาจากนิทานพื้นบ้าน เรียกอีกชื่อว่า “ปัญญาสชาดก” โดยคัดเลือกเหตุการณ์ที่สัมพันธ์ในพื้นที่เขตวัฒนธรรมลุ่มน้ำอิง เช่น เต่าน้อยอองคำ เป็นต้น
กำนันตำบลศรีดอนไชย กล่าวด้วยว่า เราพร้อมทั้งในการรักษาความปลอดภัย และระบบจรจร โดยได้จัดจุดบริการจอดรถ บริเวณโรงเรียนศรีดอนไชยวิทยา และจะมีเจ้าหน้าที่ตำรวจมาร่วมตรวจอำนวยความสะดวกพร้อมกับชุด ชรบ. หมู่บ้าน ตลอดงาน และเราบริการที่พักฟรี สำหรับนักท่องเที่ยวโดยสามารถประสานมาทางวัด หรือกำนัน ผู้ใหญ่บ้านได้ทั้ง 4 หมู่บ้าน สำหรับเงินรายได้ที่ได้จากผู้ร่วมกิจกรรมบูชาของในการประกอบศาสนพิธีร่วมกับชุมชน เพื่อนำเงินรายได้จากการทำบุญไปจัดตั้งเป็นกองทุนในการบริหารจัดการงานเทศกาลในปีถัดไป” กำนัน กล่าว
ภาพ-ข่าวโดย : จันทร์ฉาย สมศักดิ์ศรี
