คอลัมน์ » ยานีธะ ภูตานิ สะมาคะตานิ ภุมมานิ วา ยานิวะ อันตะลิกเข สัพเพวะ ภูตา สุมะนา ภะวันตุ อะโถปิ สักกัจจะ สุนันตุ ภาสิตัง

ยานีธะ ภูตานิ สะมาคะตานิ ภุมมานิ วา ยานิวะ อันตะลิกเข สัพเพวะ ภูตา สุมะนา ภะวันตุ อะโถปิ สักกัจจะ สุนันตุ ภาสิตัง

2 เมษายน 2020
1162   0

นี่เป็นบทนำในรัตนสูตรนั่นเอง

ในพระสุตตันตปิฏก ขุททกะนิกายธรรมบท ได้กล่าวว่า เกิดทุพภิกขภัยพืชพันธุ์ธัญญาหารขาดแคลน เกิดโรคระบาดขึ้นทั่วพระนครก่อเกิดภัยพิบัติทั้ง 3 ประการ ทั้งโรคภัย อมนุษย์ภัย และเศรษฐกิจเสียหาย ผู้คนเดือดร้อนไปทั่ว จึงกราบอาราธนาสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เสด็จไปโปรด องค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าจึงให้พระอานนท์เรียนมนต์รัตนสูตรแล้วนำคณะสงฆ์ล่วงหน้าไปก่อนทำพิธีสวดมนต์นี้รอบพระนคร แล้วเชิญเสด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จเข้าพระนคร เมื่อทรงข้ามแม่น้ำเขตพรมแดนขึ้นสู่ชายแดนเมืองเวสาลี ฝนก็ตกหนักเป็นประวัติการทั่วพระนครชะล้างซากมนุษย์ สัตว์และสิ่งสกปรกทำให้สะอาดไปทั่วเมืองเวสาลี ทำให้เมืองเวสาลีพ้นภัยพิบัติทั้ง ๓ ประการ ก่อความเลื่อมใสในคุณพระรัตนตรัยยอมรับรับถือว่าเป็นที่พึ่งอันสูงสุดนับแต่นั้นมา

นั่นคือประวัติความเป็นมาของการสวดรัตนสูตร ที่ทางบ้านเมืองได้จัดให้มีการสวดขึ้นเพื่อเป็นขวัญกำลังใจของประชาชน ด้วยเหตุเป็นศาสนาประจำชาติมาแต่โบราณ และในครั้งนี้ การเกิดโรคระบาดที่ได้ชื่อว่า โควิด 19 ขึ้น ด้วยความไม่ทันใจผู้คนในการแก้ปัญหาและการตั้งรับสถานการณ์ การประกาศให้สวดพระปริตและรัตนสูตรขึ้นทั่วราชอาณาจักร จึงเกิดเสียงวิจารย์มากมายทั้งที่เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย

ความจริง นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่ไทยเราจัดให้มีการสวดมนต์ด้วยรัตนสูตรเมื่อเกิดภัยพิบัติ ครั้งใดที่เกิดภัยพิบัติขึ้นก็จะทำพิธีสวดรัตนสูตรเพื่อขจัดปัดเป่าเป็นขวัญกำลังใจให้กับชาวเมืองกันเรื่อยมา แม้ในสมันพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ในรัชกาลที่ 2 ก็มีบันทึกไว้เช่นกัน

สำหรับครั้งนี้สถานการณ์ที่เปลี่ยนไปด้วยเหตุปัจจัยของโรคระบาดที่เกิดขึ้น ปัจจัยหนึ่งที่สำคัญอันเป็นเหตุให้คนไม่เห็นด้วยคือ ตัวของเชื้อโรคเอง ที่สามารถติดต่อกันได้ด้วยการสัมผัสกับสารคัดหลั่ง การไอและจาม โดยที่ตัวของผู้แพร่เชื้อเองไม่มีอาการแสดงออกให้เห็นว่าเป็นผู้ที่จะแพร่เชื้อให้ผู้อื่นได้ ความน่ากลัวของเชื้อโรคอยู่ตรงนี้ นั่นคือดูว่าปกติไม่มีอาการป่วยสามารถไปไหนมาไหนได้ แต่สามารถเป็นพาหะของเชื้อได้

การประกาศว่าจะจัดสวดมนต์ แน่นอนว่าสิ่งแรกที่คนเห็นคือการดึงให้คนมารวมกันในสถานที่จำกัดเป็นจำนวนมาก สิ่งที่เห็นตามมาคือในจำนวนนี้อาจมีผู้ติดเชื้อที่ยังไม่แสดงอาการมาร่วมด้วย นั่นหมายถึงการแพร่กระจายของเชื้อออกไปอย่างมากมาย นี่จึงเป็นที่มาของความไม่เห็นด้วย ในส่วนที่เห็นด้วยคือผู้ที่เชื่อมั่นในพระรัตนตรัยว่าสามารถขจัดเภทภัยในครั้งนี้ให้ได้

มีความจริงอยู่อย่างหนึ่งว่าผู้ที่ห่วงใยนั้นมักไม่ค่อยได้เข้าวัด หรือแม้จะเข้าวัดอยู่บ้างแต่ไม่เคยสังเกตว่า ปกติเมื่อพระท่านทำวัตรสวดมนต์นั้น พระท่านจะมีระยะห่างอยู่ในระยะตามที่กำหนดอยู่แล้วคือ 1 ช่วงบ่า นี่คือความเป็นสัพพัญญูขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า แม้ผ่านเลยมาแล้วสองพันกว่าปีก็ยังทรงเล็งถึงระยะปลอดภัยนี้ ดังนั้น หากมีการจัดให้มีการสวดมนต์จริง ย่อมต้องมีมาตรการรองรับอยู่แล้ว และก็จริง เมื่อมีเสียงต่อต้านจึงออกประกาศให้ชาวพุทธที่จะร่วมสวดมนต์นี้ให้ร่วมสวดอยู่ ณ ที่ตั้งของตัวเอง คือที่บ้านของตัวเองโดยร่วมสวดพร้อมกับการถ่ายทอดพิธีทางทีวีแทน

มีเสียงเล่าขานกันว่า ขณะทำพิธี สมเด็จพระสังฆราชทรงตั้งจิตอธิษฐาน หลายคนเชื่อว่าทรงอาราธนาบารมีจากสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้มาสถิตในพิธีเพื่อยังความศักดิ์สิทธิ์ให้เกิดขึ้น นั่นเป็นที่มาของความเชื่อต่อมาว่าเป็นอัศจรรย์ยิ่ง ขณะที่สมเด็จพระสังฆราชและคณะสงฆ์ทำพิธีนั้นได้เกิดฝนตกในหลายท้องที่ หลายจังหวัดทีเดียว ทำให้หลายคนเชื่อว่านี่คือผลอันเนื่องมาจากความศักดิ์สิทธิ์ของการสวดรัตนสูตรนั่นเอง และเชื่อว่าสถานการณ์ของโรคจะคลี่คลายได้ในเร็ววันนี้แน่นอน

สำหรับความเชื่อนี้ ย่อมเป็นกำลังใจกับผู้เชื่อถือ แต่ถึงจะเชื่อถืออย่างไรก็ขออย่าประมาท ให้ยังคงดูแลตัวเอง รักษาระยะห่าง ล้างมือและกักตัวอยู่บ้านเพื่อชาติต่อไปจนกว่าจะพ้นวิกฤตินี้ ส่วนท่านที่ไม่เชื่อถือก็ขอให้ทำใจเป็นกลางๆ เข้าไว้ แบบที่พูดกันว่า ไม่เชื่อแต่ก็ไม่ลบหลู่ เพราะพลาดพลั้งปรามาสด้วย กายกรรม วจีกรรม มโนกรรมขึ้นมา อาจก่อบาปกรรมแก่ตัวเองอย่างไม่ตั้งใจได้